Brązowa Odznaka Jeździecka- pytania i odpowiedzi egzaminacyjne 1 - 200

Data publikacji: 2015-05-19
Brązowa Odznaka Jeździecka- pytania i odpowiedzi

 

Przedstawiamy wszystkie pytania i odpowiedzi jakie obiązują przy zdawaniu Brązowej Odznaki Jeździeckiej. Są to oficjalne pytania egzaminazyjne obowiązujące w każdym ośrodku i stajni, która organizuje Egzaminy na Odzanki Jeździeckie i są zatwierdzone przez Polski Związek Jeździecki. W tej części przedstawiamy pytania i odpowiedzi od 1 - 150.

 

1. Podaj najważniejsze potrzeby konia wynikające z jego natury.
Koń jest zwierzęciem stepowym, wiąże się z tym: potrzeba ruchu, częste pobieranie niewielkich porcji paszy, potrzeby w zakresie światła, powietrza i temperatury.

2. Czy konie w naturalnych warunkach żyją samotnie czy w stadach?
Konie są zwierzętami stadnymi, żyjącymi w naturalnych warunkach w grupach o ściśle ustalonej hierarchii społecznej.

3. Jakie cechy posiada koń jako zwierzę stadne?
Konie mają potrzebę przebywania w grupie i tylko kontakt z innymi końmi może im zapewnić prawidłowy rozwój i równowagę psychiczną. W grupie panuje ściśle określona hierarchia. Udomowiony koń traktuje człowieka jako członka swego stada. Istotne jest, by dzięki umiejętnemu postępowaniu człowieka koń zaakceptował go jako przewodnika.

4. W jaki sposób człowiek powinien zapewnić koniowi wystarczającą ilość ruchu? 
W naturalnych warunkach koń stale przemieszcza się w poszukiwaniu paszy. Aby zapewnić koniowi zdrowie fizyczne i równowagę psychiczną należy codziennie zapewnić mu wystarczającą ilość ruchu poprzez regularne wykorzystywanie do pracy pod siodłem lub w zaprzęgu, codzienny pobyt na ­pastwisku lub wybiegu, a także ograniczenie liczby dni bez pracy.

5. W jaki sposób odżywiają się konie w naturalnych warunkach? 
W naturalnych warunkach koń żywi się małymi porcjami w ciągu całego dnia.

6. Ile razy dziennie należy podawać koniowi paszę treściwą?
Paszę treściwą należy podawać co najmniej trzy razy w ciągu dnia, odpowiednio rozdzielając dzienną porcję. Pasze objętościowe (siano, słoma) powinny być zadawane podczas każdego karmienia, gdyż koń potrzebuje ich dużo dla wypełnienia żołądka.

7. Dlaczego koń powinien mieć stały dostęp do wody pitnej?
Brak dostatecznej ilości świeżej, czystej wody pitnej obniża apetyt konia, jego aktywność i zdolność do wysiłku, dlatego powinien być do niej stały dostęp.

8. Jakie warunki powinna spełniać dobra stajnia?
Stajnia powinna być tak zbudowana, aby temperatura w niej zmieniała się wraz z temperaturą otoczenia. Izolacja powinna jednak ograniczać wpływ temperatur ekstremalnych. Wentylacja powinna zapewnić stały dopływ świeżego powietrza, a okna powinny wpuszczać możliwie dużo natural­nego światła. Stajnia powinna być tak zbudowana, aby nie było w niej przeciągów.

9. Dlaczego w stajni należy regularnie myć okna?
Okna powinny być zawsze czyste, by wpuszczały dostateczną ilość światła dziennego, koniecznego dla dobrego samopoczucia i zdrowia koni.

10. Czy stajnia powinna być zimą ogrzewana?
Ogrzewanie w stajni jest zbędne, gdyż konie są przystosowane do niskich temperatur, które dobrze znoszą bez szkody dla zdrowia. W stajni powinna natomiast być dobrze wykonana izolacja budynku, by chronić zwierzęta przed wpływem ekstremalnych temperatur latem i zimą. Zbyt ciepła stajnia sprzyja licznym schorzeniom i osłabieniu odporności na choroby.

11. Dlaczego konie są płochliwe?
Koń jako roślinożerca może ratować się przed niebezpieczeństwem w naturalnych warunkach jedynie ucieczką, a czujność i umiejętność szybkiej reakcji na zagrożenie decyduje o przetrwaniu gatunku. Dlatego nawet udomowione konie są płochliwe. Cecha ta została odziedziczona po przodkach żyjących w stepie.

12. Co można wyczytać z oczu konia?
Oczy konia wyrażają nastrój i uczucia zwierzęcia. Z ich wyrazu można odczytać uwagę, zrównoważenie, strach, agresję i ból.

13. Co oznaczają uszy konia położone płasko wzdłuż potylicy? 
Stulone, płasko położone wzdłuż potylicy uszy konia wyrażają gotowość do ataku lub obrony i są sygnałem ostrzegawczym.

14. Jak ustawione są uszy konia przyjaźnie nastawionego do otoczenia? 
Taki nastrój konia możemy poznać po uszach spokojnie ustawionych do przodu.

15. Czego objawem są zwisające uszy u konia? 
Zwisające uszy są objawem zrelaksowania, senności i apatii.

16. Opisz objawy agresji u konia. 
Objawami agresji u konia są złe, błyskające białkiem oczy, stulone, położone płasko do tyłu uszy, poka­zane zęby, kwiczenie, wspinanie się, gwałtowne odwrócenie się zadem.

17. Opisz objawy zadowolenia i zainteresowania konia 
Objawami zadowolenia i zainteresowania konia są nastawione uszy, spokojne, przyjazne oczy, naturalnie rozluźnione wargi, lekko kołyszący się, rozluźniony ogon, równy elastyczny ruch.

18. Opisz objawy apatii u konia 
Objawami apatii u konia są obwisłe uszy, opuszczona głowa, obwisłe wargi.

19. Co mogą oznaczać dźwięki wydawane przez konia? 
Głos konia może wyrażać jego nastawienie do współtowarzyszy ze stada – pozdrowienie, nawoływanie, ostrzeżenie, niezadowolenie, a także może wyrażać nastrój i samopoczucie konia.

20. Co oznacza kwik konia, a co wyraża koń rżeniem? 
Koń kwikiem wyraża swoje niezadowolenie, a często ostrzega w ten sposób o zamierzonym ataku. Rżenie oznacza przywitanie i nawiązanie kontaktu z innym koniem lub człowiekiem.

21. Co może oznaczać, gdy koń odwraca się do nas zadem? 
Oznacza to brak zainteresowania, ale również przygotowanie do obrony i chęć pozbycia się nas ze swego najbliższego otoczenia.

22. Opisz pole widzenia konia
Oczy konia umieszczone są z boku głowy. Dlatego widzi on prawie wszystko z tyłu i z boku, ale obraz jest płaski i nieostry. Ostry i przestrzenny obraz jest w wąskim trójkącie przed głową.

23. Dlaczego umiejętność obserwacji konia jest ważna dla bezpieczeństwa jeźdźca?
Koń swoim zachowaniem często zdradza swój nastrój i zamiary wobec otoczenia, w związku z czym jeździec powinien dostrzegać i rozumieć znaki, którymi koń ostrzega np. o zamiarze ataku.

24. Jak należy się zachowywać przebywając w stajni?
Każdy, kto przebywa w stajni powinien zachowywać się spokojnie i cicho, unikając krzyków, biegania, gwałtownych ruchów i wszelkich innych zachowań, które mogłyby zaniepokoić lub przestraszyć konie.

25. Czego należy unikać podczas wykonywania wszelkich czynności przy koniach?
Należy unikać wejścia w martwe pole widzenia konia, rutyny, obojętności i niedbalstwa w stosunku do konia, zbliżania się do konia bez uprzedzenia głosem, szybkich, gwałtownych ruchów, biegania i krzyków w stajni.

26. Wobec jakich koni należy zachować szczególną ostrożność?
Szczególną ostrożność należy zachować wobec klaczy ze źrebiętami, w porze karmienia, zbliżając się do konia w niecodziennym stroju, w pracy z ogierami i z „trudnymi” końmi oraz wobec wszystkich ­obcych, nieznanych sobie koni. Konie gryzące powinny być oznaczone poprzez czerwoną wstążeczkę zaplecioną w grzywie, a konie kopiące czerwoną wstążeczkę powinny mieć wplecioną w ogonie.

27. W jakich okolicznościach konie mogą przejawiać szczególne zdenerwowanie lub agresję?
Konie często przejawiają szczególne zdenerwowanie np. w porze karmienia, w przypadku przestraszenia, wprowadzenia do stajni obcych koni lub klacze podczas rui.

28. Jak należy postępować z psami na terenie ośrodków jeździeckich?
Jeżeli regulamin danego ośrodka nie zabrania wprowadzania psów na jego teren (co często się zdarza) to psy powinny być zawsze trzymane na smyczy i kontrolowane przez opiekuna. Nagłe wtargnięcie szczekającego psa na ujeżdżalnię lub do stajni może spowodować tragiczny w skutkach wypadek.

29. Dlaczego psy na terenie ośrodka jeździeckiego należy trzymać na smyczy?
Psy muszą być trzymane na smyczy ze względów bezpieczeństwa – wiele koni boi się biegających i szczekających psów. Spłoszone przez psy konie mogą spowodować wypadek zarówno na ujeżdżalni, jak i w stajni.

30. Dlaczego należy uważać wchodząc do boksu?
Wchodząc do boksu wkraczamy w bezpośrednią strefę bezpieczeństwa zwierzęcia, w której toleruje jedynie własne potomstwo (klacze) i inne zaprzyjaźnione konie. W razie nagłego wtargnięcia w tę ­strefę koń może się przestraszyć i wobec braku możliwości ucieczki, zareagować atakiem.

31. Jakie mogą być formy niebezpiecznego zachowania się konia?
Najczęstszymi formami niebezpiecznego zachowania się konia jest kopanie zadem, bicie przednimi kończynami (najczęściej ogiery), kąsanie, przyciskanie do ściany (np. podczas czyszczenia) oraz wspinanie się.

32. W którym miejscu najbezpieczniej przebywać obok konia?
Koń w zasadzie nie potrafi kopać w bok bez skrętu tułowia. Najbardziej bezpieczne miejsce obok konia znajduje się tuż przy jego łopatce. W bezpośredniej okolicy biodra konia niebezpieczeństwo kopnięcia jest mniejsze niż wówczas, gdy staniemy w pewnej odległości od biodra.

33. Co to jest martwe pole widzenia konia?
Martwe pole widzenia konia to obszar wokół jego ciała, w którym koń nie dostrzega znajdujących się w nim osób i przedmiotów.

34. Wymień bezpieczne miejsca podczas pielęgnacji konia?
Bezpieczne miejsca podczas pielęgnacji konia znajdują się blisko jego ciała, w okolicy łopatek i boków, do guzów biodrowych. NaleŻy pamiętać, Że stojąc w pewnym oddaleniu od konia jest się bardziej nara­żonym na kopnięcie, niż stojąc blisko jego ciała.

35. Co należy zrobić przed wejściem do boksu lub stanowiska?
Przed wejściem do boksu lub stanowiska należy konia uprzedzić głosem, np. wymawiając głośno jego imię. Przed wejściem należy się upewnić, że koń zwrócił na nas uwagę, np. odwracając w naszym kierunku głowę.

36. Czym grozi gwałtowne wejście do boksu lub stanowiska?
Gwałtowne wtargnięcie do boksu lub stanowiska grozi przestraszeniem się konia i odruchową reakcją obronną, np. kopnięciem.

37. Co oznacza czerwona wstążeczka wpleciona w grzywę lub ogon konia?
Koniom gryzącym wplata się w grzywę czerwoną wstążeczkę, koniom kopiącym wstążeczkę taką wplata się w ogon.

38. Z której strony podchodzimy do konia wchodząc po raz pierwszy do stanowiska?
Do konia stojącego w stanowisku zawsze wchodzimy z jego lewej strony.

39. Jak należy prawidłowo przejść na prawą stronę konia w stanowisku?
Przechodząc na prawą stronę konia należy wyjść ze stanowiska, głosem uprzedzić konia o zamiarze ponownego wejścia (można powiedzieć „Miejsce!”, lub „Przesuń się!”) i upewniwszy się, że koń ­poprawnie zareagował na nasze polecenie, wejść do stanowiska z prawej strony.

40. Jak przechodzimy w boksie na prawą stronę konia?
W boksie przechodzimy na prawą stronę konia przed jego głową, cały czas trzymając rękę w okolicy szyi lub łopatki konia.

41. Dlaczego nie należy przechodzić w stanowisku pod szyją konia?
Przechodzenie pod szyją konia wiąże się z wejściem w jego martwe pole widzenia. Znikamy mu wówczas z oczu i w razie spłoszenia koń może nas stratować.

42. W jaki sposób nawiązujemy fizyczny kontakt z koniem?
Po uprzedzeniu konia głosem nawiązujemy kontakt fizyczny poprzez pogłaskanie lub poklepanie konia w okolicy szyi lub łopatki. Nie należy nigdy klepać konia po zadzie

43. Dlaczego po wejściu do stanowiska należy konia poklepać lub pogłaskać?
Służy to nawiązaniu kontaktu fizycznego z koniem i wzbudzenie zaufania do czynności wykonywanych wokół niego.

44. Opisz poprawne nakładanie kantara
Należy podejść do konia, nawiązać z nim kontakt fizyczny – poklepać. Prawą ręką przytrzymać głowę konia – ręka obejmuje głowę konia od dołu, dłoń położona na kości nosowej. Kantar trzymany w lewej ręce nałożyć na końską głowę przesuwając go delikatnie przez uszy na część potyliczną. Dopasować wielkość kantara. Nie oplątywać uwiązu wokół palców lub nadgarstka.

45. Jak prawidłowo należy przytrzymać głowę konia?
Należy stać po lewej stronie konia, prawa ręka obejmuje od dołu głowę konia, palce dłoni na kości nosowej.

46. Po której stronie należy stać przy nakładaniu kantara?
Nakładając kantar należy stać po lewej stronie konia.

47. Opisz poprawne wyprowadzanie konia z szerokiego stanowiska?
Wyprowadzając konia z szerokiego stanowiska należy zawrócić konia w lewo – zawsze na długim uwiązie lub okiełznanego – na długiej wodzy i spokojnie wyprowadzić na wprost, uważając by koń nie pośliznął się wychodząc ze stanowiska na korytarz.

48. Opisz poprawne wyprowadzanie konia z wąskiego stanowiska?
Stojąc na wprost głowy konia, trzymając i naciskając na kantar lub ogłowie należy konia spokojnie wycofywać, pamiętając o tym, że koń wchodzi we własne martwe pole widzenia – cofa się „po omacku”.

49. Na co trzeba uważać wycofując konia?
Wycofując konia należy uważać, by nie wszedł on na przedmioty, które znajdują się za nim w jego martwym polu widzenia – może to przestraszyć konia i wywołać objawy paniki.

50. Jak poprawnie wyprowadzić konia z boksu?
Należy otworzyć szeroko drzwi i trzymając za uwiąz lub za długie wodze wyprowadzić konia na wprost, a następnie łagodnie skręcać w odpowiednim kierunku.

 

pytania i odpowiedzi na brązową odznakę

 

51. Wymień podstawowe zasady bezpieczeństwa przy prowadzeniu konia w ręku?
Prowadzący konia powinien znajdować się z jego lewej strony, na wysokości końskiej głowy. Należy prowadzić konia w żywym, energicznym tempie. Należy naraz prowadzić tylko jednego konia. Bezpieczniej jest prowadzić konia na odpowiednio długiej lonży lub uwiązie. Nigdy nie zawijać końca linki wokół dłoni, nadgarstka lub przedramienia. Do prowadzenia konia należy wkładać rękawiczki. Konie należy przeprowadzać w twardym obuwiu. Niedopuszczalne jest prowadzenie koni w sandałach, klapkach czy miękkim obuwiu tekstylnym.

52. Dlaczego prowadząc konia nie wolno owijać końca uwiązu wokół ręki?
W przypadku szarpnięcia się konia koniec linki może zacisnąć się wokół ręki powodując poważne obrażenia.

53. W którym miejscu powinien znajdować się człowiek prowadzący konia?
Człowiek prowadzący konia znajduje się z lewej strony, na wysokości końskiej głowy.

54. Jak trzymamy wodze prowadząc konia w ogłowiu wędzidłowym?
Wodze muszą być zdjęte z szyi (z wyjątkiem ogłowia z wytokiem) prawa dłoń ujmuje wodze rozdzielone palcem wskazującym i środkowym na odległość dłoni od kółek wędzidłowych, przy czym prawa wodza jest nieco krótsza. Końcówki wodzy leżą w lewej dłoni złożone razem i przytrzymane kciukiem.

55. Jakie buty należy włożyć przystępując do przeprowadzania koni w ręku?
Do prowadzenia konia należy zakładać twarde, mocne buty, które ochronią stopę w razie nastąpienia na nią przez konia.

56. Dlaczego nie należy prowadzić naraz więcej, niż jednego konia?
Prowadząc więcej niż jednego konia naraz nie mamy nad nimi praktycznie żadnej kontroli, co w razie spłoszenia się koni może doprowadzić do wypadku.

57. Czy koń puszczony na wybieg powinien mieć wkręcone hacele?
Hacele przed wypuszczeniem koni na wybieg powinny być wykręcone, aby zmniejszyć ryzyko okaleczenia się konia.

58. Dlaczego wyprowadzanie koni na wybieg niesie ze sobą ryzyko?
Zniecierpliwiony koń może próbować się przedwcześnie wyrwać i kopnąć prowadzącą osobę. Podczas otwierania wejścia na wybieg osoba prowadząca konia dysponuje tylko jedną wolną ręką, co równieżstanowi dodatkowe utrudnienie w zapanowaniu nad koniem. Przed uwolnieniem konia należy odwrócić go w stronę wejścia, stanąć przed nim i odpiąć uwiąz cały czas uważając na zachowanie się konia.

59. Czy można przywiązać konia używając do tego celu wodzy?
Nigdy nie należy uwiązywać okiełznanego konia za wodze. Grozi to, w razie szarpnięcia się konia, nie tylko rozerwaniem ogłowia, ale przede wszystkim poważnym okaleczeniem konia.

60. Jaki sprzęt jest potrzebny, by poprawnie i bezpiecznie przywiązać konia?
Do poprawnego przywiązania konia potrzebny jest kantar oraz uwiąz, najlepiej zaopatrzony w karabińczyk bezpieczeństwa.

61. Co to jest węzeł bezpieczeństwa? Zademonstruj wiązanie węzła bezpieczeństwa.
Jest to węzeł, który można odwiązać jednym pociągnięciem wolnego końca linki, nawet jeśli linka jest mocno naprężona.

62. Dlaczego nie należy wiązać konia do elementów pionowych (np. drzewa, słupa), itd.?
Koń przywiązany do pojedynczego drzewa, słupa itd. może niebezpiecznie skrócić uwiąz obchodząc go dookoła, ponadto uwiąz może się zsunąć na dół uniemożliwiając uniesienie koniowi głowy lub powodując zaplątanie się kończyn, a tym samym wywołać objawy paniki.

63. Co to jest karabińczyk bezpieczeństwa?
Jest to karabińczyk o takiej konstrukcji, która umożliwia jego otwarcie nawet przy silnym naprężeniu przymocowanej do niego linki. Najczęściej otwarcie karabińczyka następuje poprzez przesunięcie w dół obudowy, zwykle oznaczonej strzałką.

64. W jakiej kolejności podnosimy koniowi kończyny podczas czyszczenia kopyt?
Kończyny konia podnosimy kolejno, w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, poczynając od lewej przedniej (lewa przednia > lewa tylna > prawa tylna > prawa przednia).

65. Opisz poprawne podniesienie lewej, przedniej kończyny.
Po spokojnym podejściu do konia, stając twarzą w kierunku zadu, opieramy lewą dłoń na wysokości łopatki. Pewnie przesuwamy dłoń na dół, aż do przedramienia. Równocześnie prawą ręką chwytamy pęcinę. Po podniesieniu nogi, opieramy ją o lewe udo zmieniając chwyt i przytrzymując pęcinę lewą ręką. Aby ułatwić podnoszenie kończyny przedniej, możemy oprzeć się ramieniem o łopatkę konia – w  efekcie uzyskujemy odciążenie unoszonej nogi. Podczas podnoszenia kończyny podajemy koniowi głosem komendę „NOGA!”.

66. Co mówimy do konia przy podnoszeniu kończyny?
Podnosząc kończynę konia należy głośno wydać komendę „NOGA”!

67. W jaki sposób należy stanąć przy koniu, aby podnieść prawą tylną kończynę?
Podczas podnoszenia prawej tylnej kończyny należy stanąć twarzą w kierunku zadu konia, na wyso­kości jego prawego biodra.

68. Jakie zasady bezpieczeństwa należy zachować podnosząc kończyny konia?
Kończyny konia należy podnosić tylko tam, gdzie jest dostatecznie dużo miejsca, co zapewnia swobodę ruchów. Ponadto należy zachować spokój i wszystkie czynności wykonywać dokładnie i delikatnie, gdyż np. nagłe złapanie konia ręką za pęcinę moŻe spowodować jego przestraszenie się i kopnięcie.

69. Wymień podstawowy sprzęt służący do pielęgnacji konia?
Podstawowy sprzęt do pielęgnacji konia to: szczotka do sierści (tzw. kartacz), szczotka do długich włosów, zgrzebło (metalowe, gumowe, plastikowe), szczotka do masaŻu, kopystka, gąbka, grzebień do grzywy, ściągacz do potu i wody, rękawica gumowa do mycia, pędzel i smar do natłuszczania kopyt, nożyczki.

70. Czy konia należy czyścić w boksie lub stanowisku?
Konia należy czyścić poza boksem lub stanowiskiem, najlepiej przy specjalnym stanowisku do czyszczenia (tzw. koniowiązie) poza stajnią, względnie na korytarzu. Konia należy przywiązać w miarę możliwości na dwóch uwiązach, aby uniemożliwić mu zbytnie poruszanie się oraz by ułatwić dostęp do każdego miejsca przy koniu.

71. Dlaczego należy unikać czyszczenia konia w boksie lub stanowisku?
Czyszczenie konia w boksie powoduje osiadanie kurzu i brudu w miejscu stałego przebywania konia, co jest sprzeczne z zasadami higieny.

72. Wymień czynności wykonywane podczas pielęgnacji konia?
Usuwanie zaklejek i brudu z sierści za pomocą plastikowego lub gumowego zgrzebła. Czyszczenie sierści – szczotką kartaczem. Przetarcie okolic oczu, warg, nozdrzy – wilgotną gąbką. Przetarcie inną wilgotną gąbką – wewnętrznej części ogona, okolic odbytu i narządów płciowych. Wyczyszczenie i wyczesanie grzywy – szczotką do długich włosów i grzebieniem. Rozczesanie ogona palcami, unikając wyrywania włosów. Nie używać do tego celu grzebienia lub szczotki ryżowej! Umycie kopyt, okresowe (przynajmniej raz w tygodniu) natłuszczenie smarem do kopyt. Po zakończeniu czyszczenia przetarcie całego konia z kurzu miękką szmatką.

73. Do czego służy metalowe zgrzebło?
Metalowe zgrzebło służy do czyszczenia szczotki. Nie należy nim czyścić konia!

74. Dlaczego ważna jest staranna pielęgnacja kopyt?
Zdrowe kopyta są fundamentem każdego konia. Brak pielęgnacji kopyt prowadzi do wielu poważnych schorzeń, prowadzących do kulawizn i braku możliwości użytkowania takiego konia.

75. Co należy do codziennej pielęgnacji kopyt?
Do codziennej pielęgnacji kopyt należy: czyszczenie podeszew kopyt kopystką – przed i po jeździe – ze szczególnym zwróceniem uwagi na dokładne wyczyszczenie rowków strzałkowych, kontrola stanu zamocowania podków, mycie z brudu i błota bieżącą wodą, natłuszczanie wymytych kopyt smarem do kopyt, okresowe smarowanie podeszew kopyt i strzałek dziegciem (najwyżej raz w tygodniu).

76. Po co podkuwa się konie?
Konie pracujące na twardym podłożu ścierają róg kopyta szybciej, niż zdąży on narastać. Podkowa ma za zada­nie chronić kopyto przed ścieraniem się, a także przed urazami na nierównym, np. kamienistym podłożu. Ponadto odpowiednio dobrane podkowy zapobiegają ślizganiu się koni, a także mogą służyć do korekcji wad postawy kończyn (podkuwanie ortopedyczne).

77. Jak często powinno się przekuwać konie?
Konie powinno się przekuwać regularnie co 6 tygodni.

78. Co to są hacele?
Hacele to specjalne śruby wkręcane do otworów umieszczonych najczęściej na końcach ramion podkowy. Zapobiegają one ślizganiu się konia. Po pracy powinny być wykręcane.

79. W jakim celu stosujemy bandaże i ochraniacze?
Aby ochronić kończyny konia przed wszelkiego rodzaju urazami, które mogą wyłączyć konia na dłuższy czas z użytkowania.

80. W jakim celu stosuje się kalosze dla koni?
Kalosze chronią wrażliwe koronki i piętki przed urazami i zatratami.

81. Dlaczego bandażowanie kończyn wymaga wiedzy i doświadczenia?
Bandaże muszą być zawsze właściwie i umiejętnie założone, gdyż błędy w bandażowaniu mogą być przyczyną zarówno zakłóceń jakości ruchu (np. w skutek bólu wywołanego uciskiem), jak i dodatkowych urazów.

82. Jakie jest uzasadnienie stosowania derek dla koni?
Derki stosuje się przede wszystkim dla koni strzyżonych oraz intensywnie pracujących, by zapobiec niepotrzebnym stratom energii i gwałtownym przechłodzeniom mięśni po treningu, a także do och­rony w transporcie. Generalnie stosuje się je dla ochrony przed wpływem niekorzystnych warunków atmosferycznych (chłód, wiatr) i dla utrzymania właściwej temperatury ciała.

83. Wymień przynajmniej 2 rodzaje derek.
Derki stajenne, derki zimowe, derki letnie, derki treningowe, derki siatkowe, derki przeciwdeszczowe, derki pastwiskowe.

 

Zdających w wieku do 11 roku życia (włącznie) obowiązuje tylko znajomość odpowiedzi na pytania 1-83.

 

84. Wymień najbardziej istotne cechy wpływające na wartość użytkową konia?
Najistotniejsze cechy wpływające na użytkowość konia to: zdrowie, pokrój, konstytucja, temperament, charakter, pojętność, zmysły, narowy i nałogi, kondycja.

85. Wymień przynajmniej trzy cechy świadczące o dobrym zdrowiu konia.
Błyszcząca sierść, dobry apetyt, swobodny i regularny ruch.

86. Co to są nałogi stajenne u koni? Wymień przynajmniej dwa.
Nałogi są to wytworzone odruchy warunkowe, szkodzące tylko koniowi. Występują najczęściej u koni mało pracujących, narażonych na nudę w zamkniętym pomieszczeniu stajennym. Zaliczamy do nich: łykawość, tkanie, wędrowanie po boksie, gryzienie derki.

87. Co to są narowy koni?
Narowy są to niebezpieczne i szkodliwe dla otoczenia zachowania koni, wynikające najczęściej ze złego obchodzenia się z koniem, a dużo rzadziej z wrodzonych cech charakteru.

88. Wymień kilka znanych Ci niebezpiecznych narowów koni.
Stawanie dęba (wspinanie się), wierzganie, kąsanie, odmowa ciągnięcia, płochliwość.

89. Wskaż na rysunku następujące części ciała konia: kłąb, łopatkę, łokieć, nadgarstek, lędźwie, puzdro, kolano, słabiznę, guz biodrowy, guz kulszowy, staw skokowy, nadpęcie przedniej kończyny, pęcinę tylnej kończyny.

90. Wymień (idąc od góry w dół) poszczególne odcinki zewnętrznej budowy przedniej kończyny konia.
Łopatka, staw barkowy, ramię, staw łokciowy, przedramię (podbarcze), staw nadgarstkowy (napiąs­tek), nadpęcie, staw pęcinowy, pęcina, koronka, kopyto.

91. Jak poprawnie nazywamy kolor sierści konia?
Ubarwienie konia nazywamy umaszczeniem (maścią).

92. Jakie znasz podstawowe maści koni?
Podstawowe maści koni to maść kara, kasztanowata, gniada i siwa.

93. Jakiego koloru grzywę i sierść ma koń gniady?
Koń gniady ma okrywę włosową ciała koloru brązowego, w odcieniach od ciemnobrązowej do jasnej, zaś grzywa i ogon są koloru czarnego. U koni gniadych również najczęściej kończyny poniżej stawu nadgarstkowego i skokowego są koloru czarnego.

94. Czym różni się maść kasztanowata od maści gniadej?
Maść kasztanowata to brązowo-żółte lub rude zabarwienie sierści, przy czym grzywa i ogon są tej ­samej lub jaśniejszej barwy, nigdy czarnej. Natomiast w maści gniadej sierść na głowie i tułowiu jest barwy brunatnej o różnym natężeniu i odcieniach, a grzywa i ogon są zawsze czarne.

95. Co to są odmiany?
Odmiany są to białe, czasem nakrapiane plamy występujące na głowie, kończynach, rzadziej na innych częś­ciach ciała, np. na brzuchu. Białe plamy występują w miejscach, gdzie skóra jest nie pigmento­wana (koloru jasnego, lekko różowego).

96. Co to jest latarnia na głowie konia?
Mianem latarni określamy dużą białą odmianę na głowie konia, obejmującą oczy i nozdrza (praktycznie całą część twarzową).

97. Jaki sposób utrzymywania koni jest dla nich lepszy – w boksach czy w stanowiskach?
Utrzymywanie koni w boksach jest bez porównania lepszym rozwiązaniem, ze względu na komfort i swobodę, jaka jest pozostawiona zwierzęciu. Ponadto przebywanie w boksie jest o wiele bardziej bezpieczne dla konia.

98. Co powinno znajdować się w każdym boksie?
W każdym boksie powinien znajdować się żłób do zadawania paszy treściwej oraz poidło automa­tyczne, względnie uchwyt umożliwiający bezpieczne umocowanie wiadra ze świeżą wodą pitną. ­Ponadto zalecane jest umocowanie uchwytu do lizawki solnej, do której koń powinien mieć swobodny dostęp. Nie powinno się natomiast stosować drabin ani koszy na siano, które powinno być podawane na ziemi.

99. Co może być dla koni niebezpieczne w stajni?
W stajni trzeba bardzo starannie wystrzegać się jakichkolwiek wystających ostrych przedmiotów, niezabezpieczonych kratami okien oraz przewodów elektrycznych, które mogłyby znaleźć się w zasięgu konia. Ponadto zagrożenie sprawia nieporządek i bałagan, który w razie niebezpieczeństwa utrudnia ewakuację i sprzyja np. rozprzestrzenianiu się ognia.

100. Na co trzeba zwracać uwagę umieszczając kilka koni w sąsiadujących boksach?
Konie sąsiadujące ze sobą powinny być dobrane pod względem płci oraz wzajemnych sympatii. Nie należy stawiać ogierów obok klaczy oraz koni, które się wzajemnie nie tolerują.

 

 

101. Jakie znaczenie ma regularne dbanie o czystość ściółki w boksie?
Czysta i obfita ściółka jest jednym z najważniejszych warunków komfortu konia w stajni. Sprzyja łat­wemu utrzymaniu konia w czystości i zapobiega powstawaniu wielu schorzeń wynikających z braku higieny w stajni.

102. Jakie konsekwencje dla zdrowia konia może mieć brudna ściółka?
Najczęstszą konsekwencją przebywania koni na brudnej, mokrej ściółce jest powstawanie schorzeń strzałki kopytowej (tzw. gnicie strzałek), stany zapalne skóry w okolicy koronek, pęcin i nadpęci – tzw. gruda oraz niekiedy schorzenia górnych dróg oddechowych wywołane nadmiarem amoniaku w ­powietrzu.

103. Jakie materiały najczęściej stosuje się jako ściółkę dla koni?
Jako ściółkę najczęściej stosujemy słomę (Żytnią, pszenną, owsianą), trociny, specjalne granulaty syntetyczne.

104. Co uzasadnia stosowanie trocin jako ściółki?
Ścielenie trocinami najczęściej stosuje się w przypadku koni, które z różnych powodów są na diecie i niewskazane jest zjadanie przez nie zbyt duŻej ilości słomy. Ponadto trociny wskazane są dla koni cierpiących na alergie.

105. Dlaczego stosowanie ściółki z trocin może być niekorzystne?
W naturze konia leży stałe poszukiwanie i pobieranie pokarmu, brak takiej możliwości (jaką daje ściółka ze słomy), powoduje u konia nudę, która często jest źródłem wielu niekorzystnych nałogów stajennych.

106. Wymień rodzaje pasz dla koni
Główne grupy pasz dla koni to: pasze objętościowe soczyste, pasze objętościowe suche, pasze treś­ciwe, dodatki mineralno – witaminowe oraz przemysłowe pasze pełnoporcjowe.

107. Co jest najbardziej wartościową paszą objętościową dla koni?
Najwartościowszą objętościową paszą dla koni jest trawa pastwiskowa, pobierana przez konie bezpośrednio na pastwisku.

108. Wymień przynajmniej trzy znane Ci pasze objętościowe.
Trawa pastwiskowa, siano łąkowe, słoma.

109. Wymień kilka (przynajmniej 3) znane Ci pasze treściwe.
Owies, jęczmień, kukurydza, nasiona lnu, bobik, otręby pszenne.

110. Które ze zbóż najczęściej stosujemy w żywieniu koni?
W naszej części świata najczęściej stosujemy w żywieniu koni ziarno owsa.

111. Czy jakość paszy ma znaczenie w żywieniu koni?
Pasze dla koni powinny być najlepszej jakości, bez śladów zgnilizny, pleśni oraz bez jakichkolwiek ­budzących wątpliwość zapachów (np. stęchlizny, pleśni itp.). Rośliny okopowe (marchew, buraki) ­muszą być umyte i nie mogą być przemarznięte. Nieodpowiednia jakość paszy grozi zaburzeniami ze strony układu pokarmowego.

112. Od czego zależy dobór dawki pokarmowej dla konia?
Dobór dawki pokarmowej dla konia zależy od masy ciała, obciążenia pracą, wieku, rasy, a także pory roku i temperatury powietrza.

113. Czy ilość pracy wykonywanej przez konia ma znaczenie w jego żywieniu?
Tak, nasilenie pracy ma bardzo duże znaczenie dla poprawnego ułożenia dawki pokarmowej konia, przede wszystkim wpływa na ilość podawanej paszy treściwej.

114. Ile razy dziennie należy karmić konia?
Ze względu na małą pojemność żołądka koń powinien być karmiony jak najczęściej, przynajmniej trzy razy dziennie.

115. Podaj orientacyjną ilość paszy treściwej i objętościowej dla umiarkowanie pracującego konia o ­wadze 500 kg.
Przyjmuje się orientacyjnie, że koń pracujący w sposób umiarkowany (ok. 2 godziny lekkiej pracy pod siodłem dziennie) powinien otrzymywać około 1 kg paszy treściwej i około 1 kg paszy objętościowej na 100 kg masy ciała, czyli przykładowo, koń ważący 500 kg powinien dziennie otrzymać około 5 kg owsa, 5 kg siana, a ponadto słomę ze świeżej ściółki oraz wodę do woli.

116. Kiedy podajemy najwięcej paszy objętościowej?
Największą porcję paszy objętościowej podajemy koniowi na noc, przy wieczornym karmieniu.

117. W jakiej kolejności należy podawać pasze koniowi?
Koń powinien być najpierw napojony (o ile nie ma stałego dostępu do wody), a następnie podajemy mu paszę objętościową (np. siano). Po upływie ok. 30 minut dajemy paszę treściwą.

118. Czy konia należy poić przed czy po karmieniu?
Konie należy zasadniczo poić przed karmieniem, ale po zjedzeniu paszy należy im dodatkowo umożliwić napicie się świeżej wody, ale nie wcześniej niż jedną godzinę po podaniu paszy treściwej.

119. Czy koń powinien mieć stały dostęp do wody pitnej?
Najkorzystniej jest, gdy koń ma stały dostęp do wody (np. poidło samoczynne), gdyż wówczas może często pić niewielkie porcje wody, co jest najlepsze dla jego organizmu. Należy kontrolować regularnie czystość poidła.

120. Jak należy się zachowywać w stajni podczas karmienia koni?
Podczas karmienia należy zapewnić koniom bezwzględny spokój. Osoby postronne (tzn. nie zajmujące się bezpośrednio pracą przy rozdawaniu paszy) nie powinny w tym czasie w ogóle przebywać w stajni.

121. Po jakim czasie od karmienia można konia wykorzystać do pracy?
Koń może być wzięty do pracy po upływie minimum jednej godziny od zakończenia pobierania paszy (nie od nasypania do żłobu!!!)

122. Jaki rodzaj paszy należy ograniczyć w dni wolne od pracy?
W dni wolne od pracy należy zredukować ilość podawanej paszy treściwej.

123. Czy podanie koniowi spleśniałego siana może być szkodliwe?
Podawanie koniom spleśniałego siana może wywołać wiele groźnych chorób, przede wszystkim przewodu pokar­mowego (morzysko).

124. Czy skoszona trawa może być podana na drugi dzień?
Skoszona trawa powinna być podana koniom jak najszybciej. Przechowywana dłużej niż kilka godzin ulega „zapa­rzeniu” i nie nadaje się do spożycia.

125. Czy koniom należy codziennie zmieniać pasze dla urozmaicenia diety?
Nie, codzienna zmiana podawanych pasz może być bardzo szkodliwa. Konie powinny otrzymywać dawki pokarmowe o stałym składzie, jakiekolwiek zamiany pasz należy przeprowadzać stopniowo i ostrożnie. W związku z tym dawka pokarmowa powinna być urozmaicona pod względem liczby różnych rodzajów pasz, które się na nią składają, ale jej skład powinien być codziennie taki sam.

126. Jakie cechy zewnętrznego wyglądu konia mogą świadczyć o jego złym stanie zdrowia?
Objawy nienormalnego wyglądu konia, mogące świadczyć o jego chorobie, są następujące: zmierz­wiona, szorstka, pozbawiona połysku sierść, osowiałość, opuszczona głowa, brak apetytu, pocenie się bez zewnętrznej przyczyny (np. na skutek wysiłku lub wysokiej temperatury otoczenia), krótkie, nieregularne oddechy, niepokój, pokładanie się, grzebanie przednimi kończynami, tarzanie się (częste).

127. Jakie zachowania konia mogą świadczyć o złym stanie zdrowia zwierzęcia?
Apatia, brak reakcji na czynniki zewnętrzne otoczenia, pokładanie się, częste tarzanie się, grzebanie przednimi kończynami, przybieranie nienaturalnych pozycji (np. siedzącego psa), kopanie się tylnymi kończynami po brzuchu, niepokój, stękanie, kulawizny i nieregularność chodów.

128. Czy brak chęci do pracy i ospałość u konia jest jedynie objawem jego lenistwa, czy może również świadczyć o chorobie?
Objawy te mogą świadczyć o rozwoju choroby, w związku z czym ich zauważenie powinno skłonić do konsultacji z lekarzem weterynarii.

129. Czy częste tarzanie się konia i grzebanie kończynami powinno zaniepokoić opiekuna lub właściciela konia?
Takie zachowanie konia może być objawem bardzo groźnej, często śmiertelnej dolegliwości przewodu pokarmowego – kolki (morzyska). Ich zauważenie jest podstawą do natychmiastowego wezwania ­pomocy, gdyż zbyt późno podjęte leczenie kolki często prowadzi do śmierci konia.

130. Przeciwko jakim chorobom przeprowadza się szczepienia profilaktyczne u koni?
Obowiązkowo szczepi się konie przeciwko grypie (wymagają tego przepisy PZJ wobec koni biorących udział w zawodach), a ponadto szczepi się konie przeciwko tęŻcowi i przeciwko wściekliźnie.

131. Dlaczego ważne jest przestrzeganie terminów szczepień?
Jedynie przestrzeganie zaleconych przez lekarza weterynarii terminów szczepień gwarantuje uzyskanie przez konia odporności na choroby, przeciwko którym szczepień się dokonuje.

132. W jakim celu odrobacza się konie?
Konie korzystające z pastwisk, wybiegów oraz pobierające paszę i wodę z różnych źródeł narażone są na inwazję pasożytów. Aby zapobiec silnemu zarobaczeniu koni i związanymi z nim schorzeniami ­należy regularnie – przynajmniej dwukrotnie w ciągu roku – podawać preparaty przeciwko pasożytom, czyli odrobaczać konie. O sposobie odrobaczania i rodzaju leku decyduje lekarz weterynarii.

133. Jak często powinno się odrobaczać konie?
Konie utrzymywane na pastwiskach powinny być odrobaczane 4 razy w roku, konie utrzymywane tylko w stajniach – 2 razy w roku.

134. Kto powinien wykonywać zabiegi szczepień i odrobaczania koni?
Szczepienia i odrobaczanie koni przeprowadza jedynie lekarz weterynarii.

135. Jakie informacje powinny znajdować się w widocznym miejscu przy apteczce weterynaryjnej?
Przy apteczce weterynaryjnej powinny znajdować się numery telefonów do lekarzy weterynarii opiekujących się poszczególnymi końmi lub całą stajnią oraz telefony do osoby odpowiedzialnej za konie (kierownik, właściciel itp.).

136. Kto może dysponować lekami weterynaryjnymi?
Lekami weterynaryjnymi może dysponować jedynie lekarz weterynarii, dlatego w apteczce nie ­powinno się przechowywać żadnych leków.

137. Jakie zmiany na grzbiecie konia powinny wzbudzić Twój niepokój?
Wrażliwość na dotyk miejsc w okolicy kłębu i grzbietu, obrzęk tkanek, wysięk, otarcie skóry.

138. Jakie zmiany chorobowe można stwierdzić dotykając i oglądając okolice ścięgien kończyn konia?
Obrzęk i bolesność okolicy ścięgien (tzw. fajka), którym często towarzyszy kulawizna.

139. Czy sposób pobierania paszy przez konia może świadczyć o jego chorobie?
Wszelkie zaburzenia apetytu mogą świadczyć o chorobie konia. Także sposób pobierania pokarmu może świadczyć o nieprawidłowościach, np. o ostrych krawędziach zębów, które raniąc wnętrze jamy ustnej utrudniają koniowi jedzenie. Potrzebna jest pomoc lekarza weterynarii, który spiłuje ostre krawędzie zębów specjalnym tarnikiem.

140. Jakie niepokojące zmiany można zauważyć oglądając kopyta konia?
Wszelkie pęknięcia i rozpadliny w ścianie puszki kopytowej powinny być zauważone i zgłoszone podkuwaczowi który opiekuje się koniem. Strzałka kopyta może wykazywać objawy gnicia – rowek strzałki pogłębia się, jest wypełniony szaroczarną cuchnącą mazią, występuje bolesność podczas czyszczenia strzałki.

141. W którym miejscu występują zmiany związane z zapoprężeniem?
Zmiany związane z zapoprężeniem (obrzęk, bolesność, podwyższona ciepłota) występują w okolicy mostka ­konia.

142. W którym miejscu najczęściej występuje gruda?
Gruda najczęściej występuje w zgięciu pęcinowym (tylna strona pęciny).

143. Co oznacza, że koniowi gniją strzałki?
Gnicie strzałek polega na bakteryjnym rozkładzie gnilnym rogu strzałki kopytowej. Wynika ono naj­częściej z ­braku higieny w boksie i braku czyszczenia kopyt.

144. Wymień kilka schorzeń lub urazów kopyt konia.
Ochwat, zagwożdżenie, nagwożdżenie, podbicie.

145. Wymień kilka najczęstszych objawów kolki (morzyska).
Niepokój konia, przyspieszony oddech, pocenie się, pokładanie się, grzebanie przednimi kończynami, przybieranie nienaturalnych pozycji (np. siedzącego psa), częste tarzanie się, bicie po brzuchu tylnymi kończynami, częste oglądanie się na boki.

146. Czy konie chorują na grypę?
Tak, grypa to groźna, zaraźliwa choroba wirusowa występująca także u koni.

147. Jaki jest najskuteczniejszy sposób zapobiegania grypie koni?
Najwłaściwszym sposobem zapobiegania grypie koni jest regularne szczepienie przeciwko tej chorobie.

148. Jakie są najczęstsze przyczyny kontuzji i urazów koni?
Jedną z najczęstszych przyczyn urazów i kontuzji jest przeciążanie koni pracą wynikające z niewiedzy, niedbalstwa i nieracjonalnego treningu.

149. Z jakich zasadniczych części składa się uzda (tręzla) wędzidłowa?
Uzda wędzidłowa składa się z ogłowia z wędzidłem i wodzami oraz z nachrapnika.

150. Wymień i wskaż na planszy podstawowe części składowe ogłowia wędzidłowego z nachrapnikiem hanowerskim.
Nagłówek, policzko (pasek policzkowy), podgardle, naczółek, pasek nosowy nachrapnika, kółeczka nachrapnika, wędzidło, wodza, stoper do wytoka (motylek).

 

 

 

 
fot. grafika equista.pl, pytania i odpowiedzi PZJ

 

 

Inspiracje

Facebook

Instagram